“Phát ốm vì chồng”

Là tiêu đề một bài báo trong chuyên đề “Sống sao nổi…khi ngày nào cũng gặp chồng” ở báo SGTT mà mình đã đọc cách đây ít ngày. Về nguồn tin, tác giả chỉ ghi chung chung là “tổng hợp” nên dù không biết là tổng hợp từ các nguồn nào, nhưng cũng làm mình đâm ra lo ngại vì hoàn cảnh đưa ra trong bài chủ yếu là nước Nhật, đúng nơi mình đang trú ngụ. Tuy là sống ở đây thật nhưng vì có lẽ chỉ đứng một nơi nên tầm nhìn cũng hạn hẹp, không thể bằng nhà báo dù ngồi nhà nhưng lại cày cuốc từ nhiều nguồn tin nên có thể tổng hợp được mà viết báo.

Không có bài báo cảnh tỉnh thì chắc mình vẫn còn “ngồi trên mây” mà ước sao cho các cụ hưu trí ở nhà mình có được mức sống đầy đủ, an nhàn, thong thả hưởng thụ tuổi già và chăm chút bữa ăn giấc ngủ cho nhau như vợ chồng già ở Nhật. Thấy những vợ chồng già ở đây, sau khi nghỉ hưu, có nhiều thời gian dành cho cuộc sống riêng và cho những sở thích đam mê của mình hơn. Ví như những đoàn tham gia leo núi có rất nhiều các cặp vợ chồng tuổi trung niên, cao niên mà bao lần làm mình phải thán phục về cái sự thích leo trèo của người già Nhật. Họ leo núi khéo còn dai sức hơn thanh niên, hết ngọn núi này đến ngọn núi khác. Rồi các tour du lịch, suối nước nóng (onsen), khu nghỉ dưỡng, nơi danh lam thắng cảnh… tóm lại là những nơi thiên nhiên tươi đẹp trong lành tốt cho sức khỏe thì khách du lịch đầy ắp những người hưu trí, cụ già cao niên và trong số họ không thiếu những cặp là vợ chồng. Không chỉ du lịch thăm thú khắp nơi, các cụ còn tham gia các CLB sở thích khác và hoạt động volunteer rất nhiệt tình. Chưa nói hoạt động gì cao xa, mùa lễ hội ở đây mà thiếu đi lực lượng lớn những người hưu trí tình nguyện này thì hẳn sẽ thiếu đi những màn trình diễn vô cùng đặc sắc. Các ông tham gia nhóm múa trống, rước kiệu, giữ trật tự an ninh, các bà tham gia nhóm múa quạt, múa nón, trình diễn kimono… Vui khỏe, trẻ trung, tan hội về còn dung dăng dung dẻ rủ nhau vào các tiệm liên hoan tưng bừng, làm mình không thấy được cái không khí ảm đạm như trong báo.

Ngay gần nhà còn có mấy cái depato lớn (department store) mà đối tượng mua sắm cũng như rất nhiều hàng hóa ở đây là nhắm vào lớp người trung niên, cao niên. Rõ rồi, các cụ, sau cả đời vất vả đi làm và chăm sóc gia đình con cháu, giờ là lúc sống cho mình. Bởi thế hàng hóa và các dịch vụ cho lớp người này trong mấy cái depato đó khá là cao cấp. Mình dĩ nhiên chưa đủ tuổi hưởng những dịch vụ dành cho người cao niên nhưng trung niên thì tuổi mình cũng sắp sửa mon men rồi nên hay vào đó đi chợ, phần vì tiện đi bộ vài phút ngay gần nhà và đồ lại rất tươi ngon. Người già Nhật ăn ít mà ngon và rất healthy, bảo sao họ được biết tới là dân tộc có tuổi thọ cao nhất thế giới. Ở đây, vợ chồng già thường tự chăm nhau và cố gắng làm sao ít phải phiền con cháu nhất, trừ khi đau bệnh nặng, bởi con cháu cũng bận rộn quay cuồng theo guồng quay công việc và gia đình riêng. Vào đó đi chợ, gặp cảnh những cặp vợ chồng già cũng cùng nhau đi chợ, bà chọn đồ đằng trước, ông đẩy xe cart đi sau, bà dừng chân nếm thử món gì cũng quay sang gọi ông thử một miếng. Nhà hàng ở đó, nhiều bận vào ăn nhìn quanh thấy nhà mình là trẻ nhất (*) còn toàn các ông bà già từ tốn nhỏ nhẹ chia chút cho nhau bát cơm, ly nước, khiến mình cũng cảm thấy ấm lòng với hạnh phúc của họ. “Con chăm cha không bằng bà chăm ông”, tuổi già xế bóng chiều tà, sắp đi hết cuộc đời còn mong được hạnh phúc nào hơn thế…

Song thật may, nhờ đọc bài báo này mình có thêm thông tin để có thể chủ động chuẩn bị tinh thần trước và có biện pháp đối phó nếu chẳng may sau này gặp phải tương lai u ám khi “lão” nhà cũng khiến mình “phát ốm vì chồng” như bà Terakawa nào đó trong bài báo. Giờ còn chưa già lắm mà “lão” đã nhiều phen làm mình “phát ốm” rồi thì đến khi già chắc chắn là càng ốm nữa. Bằng chứng thì vô kể, khó mà nhớ hết được vì nó gần như là thường xuyên rồi.

Ví như lúc đã đang vội đi, tự nhiên được “lão” bảo “Em đi giày nào anh lấy cho?” thì có ai mà không sướng. Vâng dạ rối rít, chỉ dẫn từ xa lấy đôi nào đôi nào… Chuẩn bị xong xuôi ra tới cửa, hí hửng sục chân vào đôi giày thể thao “lão” để sẵn bậc thềm thì ai dè trong mũi giầy có cả đống bít tất vo viên nhét cứng ở đó. Thật là, đã đang vội thì chớ, tưởng “lão” nhiệt tình lấy giúp chứ ai dè tưởng bở, làm còn phải mất công moi lũ bít tất ra trong khi “lão” khoái chí cười haha… Thế là “phát ốm” vì được chồng giúp lấy giày! 🙄

Oshin là phim Nhật, đặc Nhật, có lẽ vì thế nên mỗi người dân ở đây hình như đều đại diện cho hình ảnh một Oshin tận tụy. Nhân vật Oshin trong phim thì có thể nhiều người Việt không xem phim không biết, nhưng danh từ “oshin” ở Việt Nam thì ai cũng biết là tên gọi chung chỉ những người kiếm sống bằng “nghề đặc thù” trong các gia đình ở thành phố. Còn ở đây, các ông/bà “oshin” không chỉ hiện diện trong gia đình mà ở khắp mọi nơi. Nếu như chồng tận tụy cống hiến trí lực khi đi làm như một “oshin ông” thì vợ ở nhà cũng lọm cọm đủ thứ việc như một “oshin bà”, đâu được như ở thành thị bên ta nhà nhà có người giúp việc. Được cái “lão” nhà cũng biết vậy và còn tự biết bản thân mình bẩm sinh đã có vóc dáng mũm mĩm hơn người nên đi làm về cũng vui vẻ chia sẻ việc nhà với vợ, kết hợp thể dục vận động luôn cho tiêu hao năng lượng. Và một trong số những việc đó là lau nhà mỗi ngày.

Để giúp “lão” triệt tiêu hóa các khâu rườm rà giặt khăn lau nhà nhiều lần (vì nhà có 6 phòng, tuy 1 phòng rưỡi đã trải thảm nhưng còn thêm khu bếp và khu phụ) nên vợ đã sắp đủ 6 cái khăn để lần lượt cặp vào cái cây lau. Theo tính toán, mỗi khăn dùng lau 1 phòng, lật đủ 2 mặt khăn thì mỗi phòng cũng được đủ sạch và khi đem giặt khăn thì giặt luôn một lúc 6 cái là xong, khỏi phải lau mỗi phòng rồi mất công chạy đi giặt từng cái. Hôm nào “lão” không thực hiện được nhiệm vụ thì mình cứ thế tiến hành rất gọn. Nhưng “lão” mà có nhà thì 5 cái khăn ở đâu vẫn nguyên đó, còn “lão” chỉ chạy quanh với duy nhất 1 cái khăn. Chạy xong một lượt, lật mặt khăn, chạy vèo phát nữa là đi hết lượt thứ hai, năng lượng chưa kịp tiêu hao thì nhà đã lau xong toàn bộ. Tác phong công nghiệp được rèn luyện từ nhỏ đó, làm siêu nhanh, còn hơn cả máy móc. Nếu chất vấn lau kiểu gì nhanh thế thì “lão” luôn luôn ngoác miệng cười xòa “Nhà lau mỗi ngày, làm gì có bẩn, dùng 1 khăn là sạch rồi”. Huhu… “lão” đã bảo lau sạch rồi thì còn đòi hỏi gì nữa? Thế là “phát ốm” kinh niên vì chồng lau nhà! :mrgreen:

Cứ tưởng theo lý thuyết thì nếu “lão” không làm theo ý mình thì vợ mới “phát ốm” nhưng thực tiễn cuộc sống lại cho thấy có khi dù “lão” có nhất nhất làm theo ý rồi thì vợ cũng vẫn “phát ốm” như thường. Ấy là bởi nhà luôn triền miên có một nỗi lo, ăn gì, làm gì hay có đi đâu vắng nhà cũng luôn phải lo kiểm soát đồ ăn của “lão” vì sức khỏe. Vợ đi vắng mà để tự do ăn tiệm triền miên thì ôi thôi, không phải tiếc tiền mà là tiếc công giữ eo cho “lão”. Có lần vợ về VN ít ngày, dặn dò “lão” khi đi làm hay ngày nghỉ ở nhà cũng đều phải chịu khó ăn rau vì “lão” rất hay quên ăn rau. Để vợ yên tâm, “lão” tỏ ra rất nghiêm túc thực hiện. Vợ ở xa nhưng tối tối vẫn vào chat webcam để hỏi thăm “lão” ở nhà. Có bữa hỏi có nhớ ăn rau không đấy, “lão” hồ hởi báo cáo “Có chứ, bữa tối mới ăn hết chỗ rau ngò (coriander) em để thừa trong tủ lạnh trước khi em đi rồi” 😀 Choáng chưa, có mấy cọng rau ngò vậy cũng được coi là đã ăn rau. Ăn mà không cần phân biệt rau gì, miễn là có vài cọng xanh xanh thì tức là đã có rau, vợ đừng mong hoạnh họe được gì nhé 😆

Bữa khác lại hỏi hôm nay ăn rau gì, “lão” bảo ăn bắp cải luộc chấm trứng. Nghe mừng quá vì trước khi đi đã pha sẵn chai nước chấm nhỏ để tủ lạnh, chồng ở nhà chỉ việc luộc trứng dầm vào nước chấm khi muốn ăn với bắp cải vì đây là món khoái khẩu của “lão”. Đang đà phấn khởi nghe báo cáo, chưa kịp khen động viên câu nào thì “lão” đã phàn nàn tiếp là ngày nay nghỉ ở nhà nên hai bữa liền đều phải ăn bắp cải luộc với trứng mà vẫn chưa hết. Hỏi ra thì mới biết nguyên do là khi thao tác bếp núc, “lão” hồn nhiên cho nguyên cả cái bắp cải to vật vào luộc hết một lần 😯 thì hỏi một mình “lão” làm sao mà xơi mãi chẳng chưa hết. Dù đã biết rõ về “tài năng” bếp núc của chồng nhưng cái vụ này thì đúng là nằm ngoài dự tính. Nghe vừa thương vừa buồn cười. Thế là cả nhà cười đau cả bụng, cười đến “phát ốm” bởi cái sự ăn rau của chồng! :mrgreen:

Tuy thế mấy cái ốm trên này còn là ốm nhẹ, chứ có lần “lão” còn làm cho vợ “phát ốm” đến mức suốt mấy ngày cứ bước chân vào phòng ngủ là có cảm giác sờ sợ nữa kia. Hehe… nhà mình không “nuôi heo” nên đọc tới đây đừng ai vội hồi hộp mà tưởng tượng có “heo” trong đó nhá. Chả là một bận, “lão” phải đi công tác Việt Nam ít ngày, vợ không đi theo mà chỉ tiễn ra sân bay. Hồi đó chưa có bay thẳng nên chuyến bay qua Hongkong lúc nào cũng sớm, thường 6 rưỡi sáng là phải rời nhà đi Narita rồi. Trời mùa đông, 5h sáng chui ra khỏi chăn mắt nhắm mắt mở thu xếp cái nọ cái kia để kịp giờ, đâu kịp sắp chăn đệm cho ngay ngắn như ngày thường. Tiễn “lão” đi xong, trưa quay về nhà một mình cũng buồn nên nhân thể đi lang thang xem chỗ nọ chỗ kia tới tầm chiều chiều mới về. Về nhà thì khu vực đi lại sinh hoạt cũng chỉ loanh quanh từ bếp ra bàn ăn, ra sofa xem TV, vào phòng để tủ quần áo hay phòng làm việc có computer để vào mạng, chat chit …

Mọi việc xong xuôi, chat chit chán chê hỏi thăm “lão” hạ cánh an toàn ở Hanoi rồi mới yên tâm vào giường đi ngủ. Cũng chẳng để ý là lúc vội dậy buổi sáng chăn đệm hình thù thế nào, giờ vào thấy chăn bồng bồng phủ kín đệm, chăn lông vũ bao giờ mà chả lồng phồng như thế. Lật cái chăn định chui vào thì hốt hoảng cùng cực vì thấy một người nằm lù lù trong đó 😯 Úi giời, hồn vía lên mây nảy dựng cả người, lao phắt một phát ra tới cửa phòng, miệng la toáng toàng theo phản xạ. Tim đập thình thịch, bật đèn sáng lên nhìn lại thì ra là cả bộ quần áo pyjama của “lão” mặc hồi sáng được “lão” nghịch nhồi nhét ở trong làm phùng lên rồi đặt vào trong chăn mà dưới ánh sáng mờ mờ của đèn phòng ngủ thì nhìn y như người nằm chúi đầu trong chăn vậy. Khi định thần được, tức tốc nhấc máy gọi ngay về Hanoi để hỏi tội thì “lão” khoái quá cười ha hả vì đã hù được cho vợ một quả thót tim. Đúng hôm chỉ có một mình, lại vắng nhà cả ngày, không nghĩ đến đoạn có người nào đột nhập vào nhà nằm sẵn trong chăn trước cả mình. Thật chỉ là trò trêu đùa thôi mà cũng làm vợ sợ “phát ốm”! 😦

Nói chung còn trẻ thì đã “phát ốm” kiểu trẻ, về già chắc sẽ “phát ốm” kiểu già. Giờ đã không liệt kê nổi những lần “phát ốm vì chồng” rồi nên sau này già càng lo, nhất là khi “lão” mà trở chứng kinh khủng như mấy ông chồng trong bài báo nữa thì vợ tàn đời. Cứ phải chuẩn bị trước được gì thì làm, kẻo có ngày bỗng thấy mình “trở nên suy sụp về tinh thần, hoặc phát hiện ra các dấu hiệu bất thường về sức khoẻ, nổi u vòm họng phát ban ở da, viêm loét, hen suyễn, huyết áp cao… và các bác sĩ trị liệu đều lắc đầu không hiểu nguyên nhân xuất phát từ đâu” như báo viết thì lại phải dồn tiền bạc vái tứ phương. Hơn nữa với thông tin “Ở Nhật Bản, có tới 60% phụ nữ có chồng nghỉ hưu mắc hội chứng được gọi là hội chứng Chồng nghỉ hưu” như báo đưa ra thì có ai dám chắc mình sẽ là người may mắn nằm trong số 40% các bà vợ còn lại. Cũng thật đáng lo… 😳

—–
(*) Hẳn thế nào cũng có người nghĩ nhà này kêu còn trẻ mà sao toàn vào tiệm cho người già, là bởi vì ở những tiệm này, món ăn rất vừa vặn cho nhà mình cả về lượng và chất vì nó được tính toán kỹ lượng hấp thụ muối, tinh bột, đường, béo… sau khi ăn món này món kia để giúp kiểm soát được về huyết áp, tiểu đường v.v… tựu chung là về sức khỏe. Nhà sẵn có người beo béo và luôn phải cẩn thận về ăn uống nên vào ăn ở những nhà hàng này là yên tâm nhất, dù có sự lạc lõng về tuổi tác như thể đang ngồi trong nhà ăn của viện dưỡng lão vậy :mrgreen:

Advertisements

Tía tô và giải khát kiểu Nhật

Tía tô với người Việt mình, trừ trẻ con bé tí ra, thì người lớn chắc chẳng ai là không biết. Là một loại rau gia vị trong ẩm thực, tía tô còn là vị thuốc quý trong dân gian mà tác dụng phổ biến được nhiều người áp dụng nhất là giải cảm và tiêu độc. Trong món ăn Nhật, tía tô (shiso) cũng được sử dụng rất nhiều và khi sang đây, mới thấy tía tô ở Nhật còn được phân biệt thành 2 loại: tía tô xanh (oba/aojisho) và tía tô đỏ (akajisho) chứ đâu có “tiện” như tía tô Việt Nam cùng một lá mà mặt trên thì xanh mặt dưới thì tía, khỏi cần phân chia loại lớp gì cho phức tạp.

Ở đây nếu tía tô xanh hầu như có bán quanh năm thì tía tô đỏ lại chỉ có trong mùa hè, gần như cùng lúc vào mùa mơ. Giá bán tía tô xanh thường trên dưới 100 yên với 1 xấp chừng 10 lá thì tía tô đỏ giá bán chỉ khoảng 200 yên cho 1 bó to chừng 400gr cả cành cả cuộng và vô số lá… Tía tô xanh đa phần dùng để ăn sống, đôi khi cuốn thịt/cá chiên như người Việt làm chả lá lốt và còn để bày biện trang trí trên các món ăn. Các khay sashimi bao giờ cũng có một vài lá tía tô xanh và tươi bày giữa các lớp cá, tôm… vừa cho đẹp mắt vừa giúp mùi vị của các loại tôm cá trong khay không lẫn vào nhau và còn có tác dụng sát khuẩn tiêu độc. Bởi vậy, người Nhật ăn sashimi không chỉ có xì dầu, wasabi, hành sống, củ cải bào v.v… mà còn luôn luôn có cả lá tía tô xanh đi kèm vì tác dụng chống độc này.

Tía tô xanh và tía tô đỏ của Nhật   (Hình: koppertcress.com)

Tía tô xanh và tía tô đỏ của Nhật (Hình: koppertcress.com)

Còn tía tô đỏ chủ yếu được dùng vào việc làm mơ muối (umeboshi), một món ăn thân thiết với người Nhật giống như người Việt với quả cà pháo vậy. Do cho màu đỏ đẹp cùng với hương vị đặc trưng và tác dụng làm thuốc, tía tô đỏ còn được dùng lấy màu cho những thực phẩm khác và thậm chí được người Nhật chế biến ra thành một loại nước uống giải khát chua chua ngọt ngọt mang đặc hương vị tía tô rất lạ miệng gọi là “Shiso juice”. Nước uống này làm cơ thể tiêu độc, giải tỏa stress và nhẹ nhõm, nhất là vào thời tiết nóng nực mùa hè. Vào suppa mùa mơ, nếu cần mua tía tô đỏ thì cứ nhằm nơi thơm lựng mùi mơ chín mà tiến đến là y như rằng cạnh đó sẽ có bày bán tía tô đỏ, khỏi cần phải mất công tìm đâu xa.

Làm shiso juice với tía tô đỏ khá đơn giản. Để làm chừng 2lit shiso juice thì các thứ cần có gồm:
+ Tía tô (1 bó/bịch ~400g),
+ Nước cốt chanh tươi hoặc đóng chai (200-300ml) hoặc 25-30g bột citric acid/bột chanh mà người Nhật gọi là “kuen san” (クエン酸),
+ Đường 600~800g (nếu cho thêm mật ong thì bớt đường lại),
+ 1 nhúm muối nhỏ
+ Nồi nước sôi 1.7L
Và 1 áo tạp dề vì nước tía tô đỏ bắn lên quần áo sáng màu sẽ bị lem khó giặt.

Tía tô đỏ mua về ngâm nước lã 1-2h rồi rửa thật sạch cho hết đất bám. Chú ý nhìn kỹ trong mớ lá um tùm tối màu đó có còn con sâu nào ẩn núp không vì các bác nông dân ở đây không hào phóng xài thuốc sâu xả láng như nông dân Việt ta đâu. Sau đó vẩy ráo nước và cho vào nồi nước sôi luộc chừng 10′ như luộc rau. (Nhìn nồi tía tô đang luộc mà cảm giác như nồi rau dền tím, lâu quá chưa được ăn rau dền…). Tía tô đỏ khi còn tươi có màu tía đỏ, vậy mà sau khi luộc trong nước sôi thì màu đỏ bị phai ra nước hết, cành lá lại trở về sắc xanh như là mua phải rau bị “nhuộm” vậy.

Khi luộc cần hớt bọt kỹ, luộc xong vớt bỏ hết lá tía tô, cho đường vào hạ lửa nhỏ liu riu cho tan đường, cho nhúm muối và cho bột kuen-san (citric acid/bột chanh) vào khuấy kỹ nếu dùng bột này. Tắt lửa, để nguội tự nhiên, khi nguội hẳn rồi mới đem lọc trước khi rót vào chai/bình và bảo quản trong tủ lạnh.

Nếu dùng nước cốt chanh thì nên chờ nước tía tô nguội bớt mới cho nước chanh vào. Shiso juice pha bằng nước cốt chanh tươi thì juice làm ra hơi bị đục và nên dùng hết sớm, còn nếu dùng bằng bột kuen-san (citric acid/bột chanh) thì juice làm ra sẽ trong veo và có thể để được lâu hơn, song cho cảm giác vị chua hơi gắt. Hoặc cách khác là chỉ cho đường vào khi đun nước tía tô thành như siro, còn khi uống mới vắt nước cốt chanh tươi, như vậy sẽ chỉ phải thêm động tác vắt chanh cho mỗi lần uống mà không lo cố uống sớm như khi cho nước cốt chanh vào từ đầu. Mình thì toàn dùng nước cốt chanh 100% đóng chai của Pokka pha vào luôn từ đầu cho tiện, theo cảm nhận của mình, shiso juice cho nước cốt chanh sẽ thơm và chua dịu hơn là pha bằng bột kuen-san theo cách của người Nhật.

 Akajisho juice)

Akajisho juice/しそジュース- Nước tía tô kiểu Nhật
(Hình: ThiendiepMai)

Nói chung về liều lượng thì có thể điều chỉnh theo khẩu vị riêng, muốn chua thì cho chua hơn, muốn ngọt thì làm ngọt hơn, không nhất thiết phải theo 1 công thức. Khi uống pha nước vào shiso juice với tỉ lệ tùy miệng, bỏ thêm vài viên đá nhỏ là được ly nước giải khát mát lạnh mà nhấm nháp. Hỏi vị thế nào thì…nếu chưa uống cần phải thử, shiso juice có vị chua, ngọt như nước trái cây (dĩ nhiên rồi vì có đường và chanh) chỉ có điều lạ là mùi vị của nó thì đúng là mùi tía tô nhưng mà rất dễ chịu chứ không hắc tẹo nào, lại có màu đỏ đẹp rất tự nhiên. Hỏi có ngon không thì…uống quen rồi giờ có thể nói là ngon đấy.

Ừa, bổ sung thêm là mình chưa áp dụng làm với giống tía tô Việt Nam nên chưa biết nếu làm với tía tô Việt Nam có ra nước uống ngon như tía tô đỏ của Nhật không vì ăn tía tô Việt Nam có cảm giác vị mạnh hơn và hơi chát hơn tía tô bên này.

Bí “ngồi” zucchini

Hôm thứ Bảy đi chợ thấy ở tầng B1 SOGO đang nhộn nhịp bán các loại rau trái sản vật được mang từ các vùng khác tới nhìn thật tươi ngon và đẹp mắt, thế là rước một lũ về. Zucchini xanh, vàng của Togane, cà chua bi (mini tomato) của Ibaraki nhưng bi này không tròn mà lại dài dài thon thon như quả nhót nên tạm gọi là “cà chua nhót” 😀 rồi ớt xanh Man-gan-ji (万願寺) của Kyoto, ớt chuông đỏ của Shizuoka, rau muống cũng của Shizuoka và nhiều thứ hành hẹ mua cùng khác… Lúc mua cũng chưa tính sẽ làm gì với các bạn này, cứ thấy tươi ngon bắt mắt là mua, giờ thì bắt đầu đem các bạn ra xử lý.

Rau quả tươi. Hình: ThiendiepMai

Rau quả tươi. Hình: ThiendiepMai

Đầu tiên là zucchini. Nhớ khi trái này mới xuất hiện ở Hanoi (đầu những năm 90 thì phải), chỉ có rất ít hàng rau ở chợ Hàng Bè hay chợ Hôm có bán vì trái này vẫn còn là món lạ trong thực đơn hàng ngày và giá cũng khá đắt, mua cân trái này ngang tiền mua cả kilo thịt cá vì nghe nói được trồng và bảo quản, vận chuyển ra từ Đà lạt. Siêu thị thì càng không có vì hồi đó ở Hanoi siêu thị đâu có mặt khắp nơi như bây giờ, nhân dân toàn ra các chợ là chủ yếu. Mẹ hay đi chợ Hàng Bè vì mẹ bảo chợ này “cá cả lợn nhớn”, thứ gì cũng tươi ngon. Mình vẫn nhớ người bán rau chợ Hàng Bè hay chợ Hôm thường gọi trái này là “mướp Nhật” và cũng tin nó là giống mướp Nhật nên khi mua về cũng “đối xử” như với loại mướp Việt Nam vậy. Đến sau này qua Nhật, nói chuyện hỏi người Nhật có phải mướp gốc của họ không thì những người Nhật được hỏi cũng ngớ cả ra… và để ý trong nấu nướng thì cách người Nhật chế biến trái này lại có vẻ rất…lai Tây mà chẳng có mấy ai cho vào những món ăn truyền thống “đặc Nhật” như canh tương miso, món hầm rau củ zoni v.v… như các loại rau củ quả khác.

Rồi trái này được trồng bán khá nhiều trong nước, trái bán ở nhà còn to hơn bên này và giá cũng rẻ hơn xưa rất nhiều nhưng người ta đã gọi nó bằng cái tên lạ hoắc và “rất Việt” là “Bí ngồi” hehe… Từ bao giờ và từ căn cứ nào mà người ta lại “Việt hóa” tên trái zucchini ra là “bí…ngồi” nhỉ, nghe có vẻ cũng…bí bí thật mà tìm hiểu mãi vẫn chưa ra ngọn nguồn vì sao nó lại “ngồi” :mrgreen: Phải chăng các nhà cung cấp VN đặt cái tên Việt lạ thế cho zucchini để thu hút chú ý nhiều hơn tới nó, kiểu như nghe tên là lạ thì ai cũng muốn mua về xài thử. Thôi thì dù tên gì, zucchini hay courgette thì cũng vẫn là nó, “bí ngồi” hay “bí nằm” thì ở tư thế nào cũng vẫn đều bí cả, miễn là nó được nhiều người biết tới và biết ăn, ăn xong lại không bị “ngồi…bí” là khỏe rồi. Ăn rau quả dù sao cũng tốt cho sức khỏe và tiêu hóa mà… 😀

Hình: ThiendiepMai

Hình: ThiendiepMai

Về giá trị của trái zucchini trong ẩm thực thì báo Dân Trí đã từng có một bài “Dinh dưỡng bí ngồi” và thực tế zucchini là loại rau-trái khá phổ biến trong các món ăn của Âu hay Á. Zucchini được dùng trong các món canh soup rau củ, cho vào pasta, pizza, các món bỏ lò, món trộn và nhất là các món xào. Zucchini có thể xào riêng hay xào lẫn cùng loại rau trái khác như ớt chuông, hành tây, cà rốt, hột đậu v.v… hay các loại thịt bò, thịt gà nạc, thịt heo hay tôm bể tươi, phần fillet cá nạc thái mỏng… đều ngon và dễ ăn, gia vị nêm có khi chỉ dùng muối tiêu đơn giản mà vẫn ngon như thường. Mình thích nhất khi xào với nhiều tỏi và thịt ba chỉ muối becon thái nhỏ. Nguyên liệu cho món này gồm: zucchini, ớt chuông đỏ, thịt becon ít nhiều túy thích, tỏi bằm nhiều chút càng ngon và gia vị là muối tiêu với dầu olive. Cho dầu olive vào chảo làm nóng, phi tỏi thơm và cho thịt becon đã cắt nhỏ vào xào hơi cháy cạnh. Tiếp đó cho zucchini vào, rắc gia vị muối tiêu đảo đều, đậy vung khi xào cho nhanh mềm và không bị bay hơi nước. Do zucchini khi thái thường ra chất nhựa làm các miếng nhỏ dính chặt vào nhau và dính xuống đáy chảo nếu để lửa to, dễ bị cháy khi xào, nên cho thêm thìa nước nóng hoặc nước dùng vào lúc xào. Khi zucchini gần chín, cho nốt ớt chuông vào xào cùng tới khi zucchini chín hẳn. Nêm lại gia vị cho vừa miệng ăn là ok, lấy ra đĩa và ăn nóng.


Muối tiêu Spicy Gourmet Salt (Provence/Pháp), muối biển Pháp và Nature’s Season Salt (Morton/Mỹ) các gia vị này dùng ướp, nướng, xào nấu và trộn salad rất ngon.

Hồi bạn Pẹt nhà mình nhỏ, cả gia đình bạn có thời gian sống ở Paris. Mama của bạn rất khéo tay khoản nữ công gia chánh may vá đan lát nên nấu ăn cũng rất ngon. Nhiều lần đã được cụ nấu cho ăn món courgette kiểu Pháp, cụ bảo thế. Ăn thì rất ngon, rất bổ vì có nhiều loại rau trái và nói chung các cụ từ U80 cho tới “cụ” U10 đều ăn tốt vì nó rất nhừ 😀 Và mình tìm hiểu thì thấy món này của mẹ chồng có vẻ rất giống món “Ratatouille” của vùng Nice vì cụ có bạn thân ở Nice và cả nhà hay đi nghỉ ở Nice khi sống bên đó. Sau khi được cụ chỉ giáo cho cách nấu, về nhà mình thỉnh thoảng cũng nấu món đó cho bạn Pẹt để ông con bụ bẫm út ít của cụ đang xa mẹ đỡ đi phần nào nỗi nhớ mẹ hẹ hẹ…

Còn một cô bạn sống ở Pháp từ 17 tuổi tính đến giờ đã hơn 20 năm thì lại nấu zucchini với tôm nõn khô như là canh bí nấu tôm ăn mùa hè vậy. Hè năm đó sang, Paris nóng tới 36-37 độ, trời nóng nực mà nấu kiểu đơn giản vậy ăn cũng thấy mát ruột đấy…

Khoảng trời thơ ấu

Cho tới khi mình 15 tuổi, nhà mình sống trong một ngôi nhà mang nhiều nét kiểu nhà thuộc địa vốn trước kia được xây dành cho chỉ một hộ gia đình nhưng một ngày, chủ nhân những ngôi nhà như thế ở Hà Nội vì nhiều lý do họ đã phải ra đi và ngôi nhà được chính phủ tiếp quản. Sau này qua vài sự chuyển nhượng, một phần ngôi nhà đó chuyển sang thành nhà mình khi bà ngoại cho mẹ ra lấy chồng ở riêng. Căn nhà được coi là khá rộng so với các hộ khác trong cùng ngôi nhà và so với diện tích trung bình mỗi hộ được sở hữu thời điểm đó. Phần nhà mình, nghe nói được chủ xây đầu tiên làm phòng đọc sách, nên luôn ngập tràn ánh sáng từ các cửa sổ lớn hướng nam, nơi có hàng chấn song cao ngang bụng người lớn được uốn cong tạo những hình hoa lá rất đẹp. Các lớp cửa chớp, cửa kính và cửa ra vào đều có gắn những tay nắm xoay với ổ khóa đúng kiểu nhà cũ xây thời Pháp nhìn thật xinh xắn. Sàn nhà lát đá men hoa xanh trơn bóng với các hoa văn sắc nét và ở ngay một ô gạch dưới chân cửa ra vào, chủ cũ còn cẩn những viên đá men nhỏ đủ màu sắc ghép thành dãy số để kỷ niệm cái năm ngôi nhà được xây.

Là nhà duy nhất trên tầng nên xung quanh nhà mình chẳng có nhà nào chung tường dựa lưng. Mùa hè bao nhiêu nắng, mùa đông bao nhiêu rét, mưa dông bao nhiêu trận, gió bão bao nhiêu cơn… đều tới nhà mình hết. Nhưng bù lại, có một cái mà người lớn, trẻ con và cả con mèo nhà mình đều rất thích là một khoảng sân thượng nhỏ ngay hiên nhà. Người lớn thích cái sân vì nó là nơi hóng gió và dùng vào nhiều việc như phơi phóng đồ của nhà, đặt chậu cây và kê xếp những vật dụng không thể mang vào trong nhà. Nó cũng là nơi cho cả hàng xóm lên phơi nhờ từ quần áo, chăn chiếu cho đến đồ khô dành ăn dần như lạc, đậu, tôm, cá, mực… mà con mèo khoái nhất nên cứ rình rình nhăm nhe.


Từ ban công nhà mình nhìn mưa dông…

Còn trẻ con thích vì từ cái sân này, mỗi khi mưa rào, mấy chị em tha hồ mang xô chậu ra hứng nghịch nước mưa chảy ào ạt từ mái hiên rồi đợi để ngắm cầu vồng trong bầu không khí trong lành sau mưa. Thích vì sân là nơi mỗi dịp tết Trung thu lại háo hức chờ mẹ bày cỗ dưới lấp lánh ánh trăng, là nơi khi nghỉ hè rủ mấy đứa bạn cùng phố lên bày những viên sỏi nhỏ chơi ô ăn quan, dàn những que tre được chuốt mượt để chơi chuyền, hay giăng dây chun ra nhảy lúc bố mẹ đi làm vì ở nhà là mẹ cấm tiệt bởi ở trên đầu nhà khác mẹ không cho chạy nhảy uỳnh uỵch kẻo hàng xóm kêu ca.


…nhìn trăng sáng đêm Rằm tháng 7…

Trẻ con thích vì đứng ở sân có thể thấy những đàn chim chao liệng ngang trời, những cánh diều chấp chới cao vút mà ai đó thả từ dưới phố hay có thể thoải mãi vẫy tay với các chú phi công khi những chiếc máy bay bay qua trên đầu và hý hửng thế nào các chú cũng sẽ thấy. Đứng ở sân có thể thấy những đám mây mang đủ kiểu hình thù và màu sắc, có thể thấy bình minh ửng dần lên từ hướng đông, ngắm mặt trời đỏ rực từ từ lặn ở hướng tây, thấy những đám mây đen vần vũ mang hơi nước mát lạnh từ hướng nam hay căng mắt tìm sao Bắc đẩu trên bầu trời đêm thăm thẳm đầy sao theo cánh tay chỉ dẫn của bố về hướng Bắc.


…nhìn máy bay bay qua mỗi ngày…

Trẻ con còn thích vì ở sân nhà mình mà vẫn có thể “bí mật hái trộm” vài chùm thiên lý từ giàn cây của bác hàng xóm trồng ở tầng dưới khi ngọn cây cứ bò men lên cầu thang, có thể thỏa thích hít mùi hương ngọc lan thơm ngát và nhao nhao xin những bông lan trắng muốt từ cái cây ngọc lan bên nhà bác Cẩn mỗi khi anh Việt hay anh Nam con trai bác lên sân hái hoa và có khi còn thập thò núp ngó “bà tây” vợ bác mà mọi người quen gọi là “bà Liên Xô” khi bà lên sân thượng quét lá rụng từ giàn hoa giấy loẹt quẹt… Ngôi nhà đầu tiên, nơi thỉnh thoảng mình trở về trong giấc mơ, nhưng vấn thấy hàng song cửa sổ, thấy từng góc nhà khoảng sân sao quá đỗi thân quen như chưa hề chuyển đi khỏi đó. Từ khoảng sân ấy đã diễn ra biết bao trò nghịch ngợm thời thơ ấu, đã mở ra cả khoảng trời mênh mông trước mặt để rồi tha hồ được thả trí tưởng tượng theo chim trời, trăng sao và gió mây…


…nhìn giàn cây che phủ và nhìn những bông tuyết bay…

Có lẽ cái niềm thích thú được ra sân ngắm trời đất này đã ăn sâu vào mình từ bé, để bây giờ lớn già vẫn không sao bỏ được thói quen này khi mà ở đây, mình cũng sống trên một căn nhà ở lưng chừng trời, cũng có các cửa sổ lớn nhìn về hướng nam và cũng mở ra một khoảng trời mênh mông như thế. Mình vẫn giữ nguyên sự thích thú như xưa mỗi khi ra tưới cây và ngắm trời xanh mây trắng, ngắm trăng tròn vành vạnh đêm rằm, ngắm đám mây đen kịt mưa dông hay những bông tuyết bay mù mịt, ngắm những chú chim chao liệng và dõi theo những chiếc máy bay nghiêng cánh lấp loáng nắng (tất nhiên là giờ thì không vẫy các anh phi công như hồi bé tí nữa rồi…).

Khác chăng là từ nơi mình đứng đây, giờ còn có thể thấy được các trục cẩu lớn vươn cao như những cái cổ dài của các chú hươu cao cổ xa xa ngoài cảng, có thể hít thấy cái mùi “nồng nàn” rất đỗi đặc trưng của biển mỗi khi trở trời, có thể nghe tiếng còi tàu trầm trầm ngân vọng vào những buổi sớm mà không hiểu sao mỗi khi còi ngân lên lại mang cho mình cảm giác có ai đó sắp xa nhà rời bến ra khơi…

Sáng nay lại ra ban công ngó đất trời, gió biển thổi vào mát lạnh và ẩm ướt. Lại nghe tiếng còi tàu hú từng chặp dài… chợt thấy mình cũng giống như con thuyền rời bến đã lâu và cứ mải miết đi suốt cả năm chưa trở về bến cũ…

Nơi nhà mình ở đó...

Nhìn từ Port Tower thấy cả nơi nhà mình ở đó...